Hoe herken je de signalen van werkstress in jouw team?

Met TC2 zijn wij elke dag bezig met het coachen van zorgteams die als gevolg van aanhoudende werkstress volledig uit balans zijn geraakt. Vaak worden wij pas ingeschakeld als de problemen al ver gevorderd zijn: medewerkers vallen uit, de samenwerking loopt niet lekker en soms zijn er zelfs conflicten. De werkenergie is weggelekt en het vertrouwen is beschadigd.

Wanneer je als leidinggevende ingrijpt op het moment dat de eerste signalen van werkstress zich in jouw team manifesteren zijn de gevolgen ervan eerder, sneller én makkelijker op te lossen. Maar hoe herken je die signalen? In dit blog lees je hoe stress bijna geruisloos in 6 fases (die in de praktijk heel geleidelijk in elkaar overgaan) infiltreert in je team.

Fase 1: de eerste signalen dat jouw team te maken heeft met stress

De eerste effecten van chronische stress zie je terug in verandering van gedrag bij je medewerkers. Je ziet ander gedrag dan je gewend bent. Bijvoorbeeld: een medewerker die normaal altijd stipt op tijd start, komt nu al een paar weken te laat binnen rennen. Een collega die altijd bereid is om in te springen in geval van nood, geeft nu al een paar keer achter elkaar aan dat hij/zij niet beschikbaar is. Dit zijn tekenen dat de dynamiek in je team verandert. Het is belangrijk om hier als leidinggevende heel alert op te zijn!

Fase 2: de rust en het overzicht op de werkvloer ontbreken

Naarmate er langer sprake is van stress, zie je op de werkvloer chaos ontstaan. De waan en hectiek van de dag slokt medewerkers op en er worden voornamelijk brandjes geblust. De rust ontbreekt om weer overzicht te krijgen op de situatie op de werkvloer en om zaken gestructureerd aan te pakken. Het team zucht, steunt en kraakt en het verzuim begint langzaam toe te nemen: een griepje, oververmoeidheid, etc. De eerste gevolgen van aanhoudende stress worden in deze fase zichtbaar.

Fase 3: meer fouten, meer onzekerheid en meer machteloosheid

Heeft een medewerker last van chronische stress, dan is het erg lastig om te blijven focussen op een taak of opdracht. Ze gaan vaker fouten maken. Komt dit regelmatig voor, dan gaan medewerkers aan zichzelf twijfelen en wordt hun onzekerheid gevoed. Onzekerheid leidt weer tot een gevoel van besluiteloosheid en machteloosheid, waardoor medewerkers passief worden. Er worden geen creatieve oplossingen meer gezocht en projecten komen nauwelijks van de grond. Dit is het moment waarop de situatie voor de leidinggevende echt goed voelbaar wordt. De eerste uitvallers als direct gevolg van hoge werkdruk gaan zich melden. Dit heeft overigens zelden te maken met een feitelijke toename van werk.

Fase 4: irritaties ontstaan door een negatieve houding

In de interactie tussen team en leidinggevenden kunnen in deze fase wat barstjes ontstaan. Door de besluiteloosheid en de aandacht die het team vraagt, kunnen onderlinge irritaties ontstaan. Het team kan verantwoordelijkheden van zich af gaan schuiven. Alles wordt hen te veel en elke administratieve handeling wordt als zinloos ervaren. Sommigen komen openlijk in verzet maar anderen verdwijnen als het ware van de radar en zoeken allerlei redenen om zich niet te houden aan gemaakte afspraken. In deze fase zullen nog meer collega’s zich ziekmelden, vertrekken naar een andere afdeling of zelfs een andere werkgever. De roosters worden steeds moeilijker rond te krijgen.

Fase 5: een duidelijke vermindering van flexibiliteit

In deze gevorderde fase van chronische stress zullen medewerkers niet goed meer reageren op veranderingen. Binnen de zorgsector worden voortdurend veranderingen in korte tijd doorgevoerd, dus dat is behoorlijk lastig. Elke verandering stuit op weerstand en het team is nog nauwelijks in staat tot meebewegen of meedenken. Nieuwe collega’s zijn lastig te werven en als ze er zijn, is er nauwelijks tijd om ze goed in te werken en de sfeer binnen het team zorgt er vaak voor dat ze weer snel vertrekken. De leidinggevende kan in deze fase het gevoel hebben er volledig alleen voor te staan, en dat is uitputtend.

Fase 6: het team is uit balans en is bijna niet meer aan te sturen

Teams die te maken hebben met aanhoudende werkstress zijn bijzonder lastig aan te sturen. De sfeer is slecht, de samenwerking stagneert en als leidinggevende ben je de hele dag bezig problemen op te lossen en de gaten in de roosters op te vullen. Managers zien de hoeveelheid werk toenemen en maken zich vaak zorgen over de bezetting, de verzuimkosten en de kwaliteit van zorg binnen een team dat ontevreden is en waar tijdelijke krachten het moeten overnemen. In het slechtste geval worden verwijten over en weer gemaakt, ontstaan er conflicten en lijkt een oplossing heel ver weg.

Trek dus tijdig aan de bel!

Herken je een van deze fases in jouw team? Dan is het tijd aan de bel te trekken. Als leidinggevende kun jij namelijk het tij keren. En hoe eerder je in actie komt, hoe sneller en makkelijker je je team weer op de rit kunt krijgen. Heb je hier concreet hulp bij nodig, of kun je wel een deskundige coach gebruiken die met je meekijkt? Neem dan contact met ons op. We helpen je graag verder!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *