Slaapproblemen of slaaptekort: wat is de oorzaak en het gevolg?

De oorzaken van slaapproblemen

Het is logisch dat wanneer je gedurende langere tijd slecht of onvoldoende slaapt je chronisch moe en emotioneel minder stabiel wordt. Veruit de meeste slaapproblemen veroorzaken we zelf.

Het belangrijkste probleem is dat heel veel mensen gewoon te weinig slapen. Veel actieve mensen hebben de neiging om slapen als tijdverlies te beschouwen. Uit onderzoek is gebleken dat we onze slaap in de laatste 30 jaar gemiddeld 1,5 à 2 uur verkort hebben. Geen wonder dat 45% van de mensen zich regelmatig moe voelt.

Daarnaast belasten veel mensen met een drukke baan en/of gezin overdag vooral intensief hun geest, terwijl aan het lichaam geen inspanning wordt gevraagd. Dit heeft tot gevolg dat ’s avonds de geest toe is aan rust terwijl het lichaam nog wel reserves heeft voor actie. Als je lichaam nog lang niet aan rusten toe is zal je dus moeilijk kunnen inslapen.

De gevolgen van slaaptekort

Slaapproblemen kunnen je functioneren flink belemmeren, maar toch is het nog niet altijd voor iedereen duidelijk waarom we precies slaap nodig hebben. Tijdens onze slaap zijn we lang en diep aan het rusten, herstellen en bijkomen van alles wat we overdag hebben gedaan: eten, zorgen, werken, etc. Door te weinig of slecht te slapen kun je gaan hallucineren en krijg je soms zelfs geheugenproblemen. Slaaptekort heeft in feite hetzelfde effect als het drinken van alcohol. Slaap je lange tijd onvoldoende, dan heeft dat effect op je leer- en denkvermogen. Ook is je weerbaarheid minder. Bij slaaptekort kun je zelfs dezelfde sombere gevoelens hebben als bij depressie. Dat kan zelfs nog verder gaan en leiden tot stemmingswisselingen: van extatisch blij naar diep verdriet of boosheid.

De werking van hersenen en cortisol

Slaap is essentieel voor ons. We kunnen een maand niet eten, we kunnen drie dagen niet drinken maar we kunnen niet zonder slaap. Ons lichaam heeft genoeg aan rust om op te laden, maar onze hersenen hebben echt slaap nodig voor herstel. In de eerste uren van onze slaaptijd slapen we dieper dan het tweede deel. Die eerste uren zijn dus ook het belangrijkst voor het herstel van onze hersenen. Dat alle uren die je voor 24.00 uur slaapt dubbel tellen is dus geen fabeltje: ons cortisol (stresshormoon) begint namelijk al rond 02.00 uur ’s ochtends weer te stijgen. Cortisol heeft namelijk een wisselend niveau door de dag heen. ’s Ochtends moet het cortisolgehalte hoog zijn om ons helder en alert te maken en ’s avonds rond 22.00 uur is het laag, ideaal voor een lichaam dat goed moet herstellen.

Het verband tussen slapen en alzheimer

Uit onderzoek blijkt dat we van nature 7 à 8 uur slapen. Voor dit onderzoek zijn mensen in een omgeving gebracht zonder contact met de buitenwereld en zonder te weten of het dag of nacht is. Bij een studie uit 2013 werden gezonde mensen beperkt tot 6 uur slaap (de meesten van ons vinden dat nu normaal). Er werd gekeken naar de verandering in de genen en de onderzoekers ontdekten daarin een verstoring van activiteiten. Dit betrof de genen die te maken hebben met tumorgroei, langdurige ontstekingen en het type genen dat gelinkt is aan stress en daarmee aan hart- en vaatziekten. Dat is een pittige conclusie toch?

Net zo opzienbarend is onderzoek dat is gedaan naar de relatie tussen Alzheimer en slaaptekort. Onze hersenen produceren een afvalstof. Tijdens onze slaap worden onze zenuwcellen als het ware schoongespoeld en wordt deze afvalstof afgevoerd. Als we te weinig slapen bouwt de afvalstof zich op in onze hersenen en dat kan Alzheimer veroorzaken.

Kun je een tekort aan slaap inhalen?

Het is duidelijk hoe belangrijk slapen is en wat een slaaptekort met je lichaam en je brein kan doen. Te veel geslapen uren kun je helaas niet even opslaan, zoals geld op de bank, om later te gebruiken als je een slaaptekort hebt. Zelfs lang uitslapen in het weekend compenseert niet alles. Het is dus echt verstandig om zo snel mogelijk iets te doen aan een chronisch slaaptekort. In het volgende blog geven we je tips om beter te slapen die echt werken.

Waarom slaap jij slecht?

Heb jij slaapproblemen en weet je niet wat de oorzaken zijn? In een online coachinggesprek geven we je inzicht in jouw stressfactoren en je piekergedrag. Met concrete tips helpen we je om je stresslevel te verlagen en beter te slapen. Neem contact met ons op!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *