Wat je denkt ben je zelf

Uit talloze onderzoeken blijkt dat ons denken grotendeels bepaalt hoe we ons voelen. Het is dus niet zo dat een gebeurtenis an sich een gevoel bij jou veroorzaakt. Dat doet de manier waarop jij denkt over die gebeurtenis. Een bericht op social media bijvoorbeeld wordt door de ene volger negatief opgevat en door de andere juist weer positief. Zoveel mensen zoveel meningen, en dus ook zoveel manieren om tegen een situatie aan te kijken. Wat voor de een stressvol is blijkt voor de ander juist een feestje. Veel mensen met een burn-out zien alleen de negatieve kant van zaken. Ze putten zichzelf letterlijk uit door een negatief denkpatroon.

Het nut van piekeren

Om te herstellen van overspannenheid of burn-out is verandering in je denken noodzakelijk. De eerste stap is je bewust te worden van het feit dat je die negatieve gedachten hebt. Veel mensen met ernstige stressklachten weten niet waarover ze precies piekeren en toch liggen ze nachtenlang wakker. Een belangrijke vraag is dus wát je piekergedachten zijn. Welke gedachten komen er keer op keer bij je op waardoor je niet in staat bent om tot rust te komen?

Soms lig je te malen over problemen in je dagelijkse leven en lukt het je niet om het los te laten. Terwijl het eindeloos overpeinzen je niet dichter bij de oplossing brengt. Daarbij kun je jezelf de vraag stellen of jouw gedachten wel kloppen. We zijn geneigd het stemmetje in ons hoofd klakkeloos te geloven. Maar niets is minder waar.

Wat stressgedachten met je doen

Laten we teruggaan naar de tijd dat we nog dagelijks moesten jagen voor ons voedsel en we continu alert moesten zijn om niet ten prooi te vallen aan een wild dier. Elke onbekende prikkel was een potentieel gevaar voor ons leven. In de huidige tijd hebben we niet te maken met een naderende beer. Toch zijn er wél dagelijks onbekende prikkels die bij ons dezelfde reactie oproepen als die beer, namelijk: gevaar, kijk uit! Dat stemmetje zorgt ervoor dat we – vaak onbewust – hartkloppingen krijgen als er onverwachte en nieuwe dingen gebeuren. Alles in ons schreeuwt: pas op, kijk uit! Als we dit paniekgestuurde stemmetje volgen dan gaan we alles doen om het gevaar te bestrijden. Het oudste gedeelte van je brein, je oerbrein, is verantwoordelijk voor deze gedachten en reacties.

Je oerbrein is een kind

Je oerbrein kun je zien als een klein kind dat zich bedreigd voelt en in paniek raakt bij veranderingen en onbekende situaties. En wat doen we met een klein kind in paniek? Gaan we meedoen in paniek? Nee natuurlijk niet. We troosten dat kind, geven het een knuffel en stellen het gerust. Laat dat nu precies de oplossing zijn voor je eigen kind dat in paniek schiet. Dus niet meegaan, maar geruststellen, en samen kijken waar de paniek vandaan komt.

Onze hersenen zijn natuurlijk ontwikkeld en we kunnen beredeneren en logisch denken. En juist met dat doorontwikkelde deel van onze hersenen (neocortex) kunnen we onszelf bevragen op de instinctieve reacties van ons oerbrein. Klopt het eigenlijk wel wat ik nu in eerste instantie denk? En als je jezelf deze vraag kunt stellen voordat je vaak automatisch en emotioneel reageert, dan kun je er ook voor kiezen om anders op stress te reageren.

Stel jezelf de juiste vraag

Jezelf de juiste vraag stellen is misschien het meest lastige. Veel gedachten en gevoelens spelen zich namelijk in je onderbewuste af en je bent niet anders gewend dan op een bepaalde manier te reageren op situaties. Je omgeving is gewend geraakt aan jouw reacties en dagelijks herhalen zich vaak dezelfde patronen binnen je relatie, je familie en je werkomgeving.

En daarmee komen we bij de kern van ons vak. Wij stellen jou de juiste vragen die je aan het denken zetten over je eigen gedachten, de gevoelens die dat bij je oproept en je – vaak onbewuste – manier van handelen. Waarom maken bepaalde situaties je angstig, boos of verdrietig? Waarom kan je collega wel met dezelfde aanhoudende stress omgaan en heb jij er zo veel last van? Je kunt hier behoorlijk onzeker over worden. Als je leert te begrijpen waarom je bent zoals je bent dan krijg je meer grip op alles wat er om je heen gebeurt.

Hoe ga jij om met stress?

En voordat je nu zegt: ‘zo ben ik nu eenmaal’, neem dan het volgende eens in overweging. Als je in een lastige en stressvolle situatie zit, dan is het waarschijnlijk zo dat je de situatie zelf niet snel even kan veranderen. Je kunt proberen anderen om je heen te veranderen, maar ook dat is een onbegonnen zaak. De enige factor waar je wél volledige grip op hebt dat ben jijzelf. Onderzoeken hebben aangetoond dat persoonlijke eigenschappen veel meer afhankelijk zijn van de situatie waarin je je bevindt dan we dachten. Iemand die bijvoorbeeld op het werk een briljant leider is, kan thuis misschien wel geen enkele autoriteit hebben binnen het gezin.

Het antwoord op het omgaan met stresssituaties zoals een veeleisende baan, een lastige collega’s een ziek gezinslid, etc. zit dus helemaal in jouzelf. Hoe pak jij het aan?

Positief denken kun je trainen

Misschien geloof je het nu nog niet helemaal maar iedereen kan zichzelf trainen in positief en oplossingsgericht denken. Je hoeft dus geen geboren optimist te zijn of een bijzonder talent te bezitten. Iedereen kan het. Wees kritisch over je eigen gedachten en geloof ze niet klakkeloos. Daag jezelf uit en kom erachter of wat jij denkt realistisch is, of het je helpt iets op te lossen. Of zie je misschien beren op de weg die er helemaal niet hoeven zijn? Ga je niet voor die promotie omdat je stiekem bang bent om te falen? Verzin je smoezen om niet naar feestjes te gaan omdat je twijfelt aan je sociale vaardigheden? Iedereen heeft zijn eigen spookgedachten die misschien helemaal niet zo realistisch zijn als je zelf denkt.

Hulp of advies nodig?

Wil je meer weten over het trainen van jouw veerkracht en het ontwikkelingen van meer optimisme? TC2 ondersteunt je graag. Laat het ons hier weten!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.